ကိုဗစ္-၁၉ ရယ္၊ ကုန္ေဈးႏႈန္းရယ္၊ က်န္းမာေရးအသိရယ္

COVID-19 ႏွင့္ပတ္သက္၍ WHO က ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါ (Pandemic) အျဖစ္ ေၾကညာလိုက္သည္။ ႏိုင္ငံလည္းလႈပ္ရွားသြားသည္။ ျပည္သူမ်ားလည္း လႈပ္သြားသည္။ ႏိုင္ငံကေတာ့ တာဝန္ရွိသူမ်ား လႈပ္ကိုလႈပ္ရမည့္အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ အာဆီယံ ၁၀ ႏိုင္ငံတြင္ ေရာဂါကူးစက္မႈ ကင္းလြတ္ေနသည္မွာ ျမန္မာႏွင့္ လာအို။ အခ်ိန္မေ႐ြးကူးစက္လာႏိုင္သည့္ အေျခအေန။ ဤအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္သည့္ အမႈအလုပ္ကို အေရးေပၚတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီး လုပ္ၾကရမည္သာျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍လည္း သမၼတ႐ုံးက အခ်ိန္မီထုတ္ျပန္၊ အခ်ိန္မီ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲလုပ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ေပမည္။ထိုအခ်ိန္ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရာဂါပိုးမေတြ႕ေသး။ သံသယလူနာမ်ားအျဖစ္သာ ရွိေနေသးသည္။

ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါအျဖစ္ သိရွိလာၿပီးေနာက္ ျပင္ဆင္ခ်ိန္တြင္ ျပည္သူမ်ား၏ စိုးရိမ္စိတ္ ျမင့္တက္လာသည္။ သို႔ေလာ သို႔ေလာ ေကာလာဟလသတင္းမ်ားက ျပည္သူအမ်ားကို ကုန္တိုက္မ်ား၊ စီးတီးမတ္မ်ားသို႔ တြန္းပို႔လိုက္ၾကသည္။ အလုအယက္ဝယ္ယူမႈမ်ား ျဖစ္ကုန္သည္။ အခ်ိဳ႕ေကာင္တာမ်ား ပစၥည္းျပတ္သြားသည္။

စာေရးသူအေနျဖင့္ စားကုန္ေသာက္ကုန္မ်ားအတြက္ စိတ္မပူပါ။ အေၾကာင္းမွာ အေျခခံစားကုန္မ်ားျဖစ္သည့္ ဆန္၊ ဆီ၊ ဆား၊ င႐ုတ္၊ ၾကက္သြန္၊ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္၊ ပုစြန္၊ သားငါးတို႔မွာ ႏိုင္ငံျခားက မွာယူရသည္မဟုတ္။ ျပည္တြင္းထုတ္မ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္းက ဆန္ကုန္သည္တစ္ဦး၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုလည္း သေဘာက်မိသည္။ ‘ကၽြန္ေတာ့္ ဂိုေဒါင္ထဲမွာ ဆန္အိတ္ ငါးသိန္းေက်ာ္ရွိသည္။ ေဈးႀကီးေပးမဝယ္ၾကပါနဲ႔။ လိုအပ္ရင္ ေရာင္းေပးပါမည္တဲ့။ တျခားကုန္သည္တစ္ဦးကမူ ဆန္သစ္မ်ားပင္ေပၚေန၍ ဆန္ေဈးက်ေနေၾကာင္း။ ထို႔အတူ သမၼတ႐ုံးသတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္လည္း တာဝန္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးက အရန္ဆန္အလုံအေလာက္ရွိေၾကာင္း၊ ဆန္ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံကာ လိုအပ္လၽွင္ ထပ္မံဝယ္ယူထားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာေလသည္။ သို႔ဆိုလၽွင္ ဆန္အတြက္ ပူစရာပင္ မလိုေတာ့ေပ။

စင္စစ္ ျပည္သူအခ်ိဳ႕ေျပာဆိုေနၾကသကဲ့သို႔ပင္ ေငြေၾကးျပည့္စုံသူမ်ားက အလ်င္စလိုဝယ္ေနၾက။ မ်ားမ်ားစားစား ဝယ္ေနၾကလၽွင္ ကုန္ေဈးႏႈန္းတက္ႏိုင္သည္။ ထိုသို႔ တက္လာလၽွင္ အေျခခံလူတန္းစားမ်ား၊ လက္လုပ္လက္စားမ်ားအတြက္ အခက္အခဲေတြ႕ႏိုင္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္လည္း အလုအယက္ဝယ္ယူေနၾကေသာေၾကာင့္ အနည္းႏွင့္အမ်ားေတာ့ ကုန္ေဈးႏႈန္း တက္ေနခဲ့သည္။

“ယခုပင္ ေဆးဆိုင္မ်ားတြင္ အုံတိုးေနၾကျပန္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ထိုးေဆး၊ စားေဆးမ်ား ျပတ္သြားမည္ကို စိုးရိမ္ၾကသည္။ ဝယ္သင့္သည္ထက္ ပို၍ဝယ္ထားၾကသည္။ ေဆးေဈးမ်ားက တစ္မုဟုတ္ခ်င္း ထိုးတက္လာေနသည္။ မူလေရာင္းေနက်ေဈးျဖင့္မေရာင္းခ်ေတာ့။ ယခုကဲ့သို႔ ဝယ္လိုအားမ်ားေနလၽွင္ ေျပာဖြယ္ရာ မရွိေတာ့ေပ”

ႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ ကုန္ေဈးႏႈန္းအဆမတန္တက္၍ ေရာင္းခ်သူမ်ားကို အေရးယူမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာထားသည္။ ျပည္သူမ်ားကမူ ေဈးတက္ေရာင္းခ်သူမ်ားကို စာျဖင့္၊ ႏႈတ္ျဖင့္ သတိေပးျခင္းထက္ ထိထိေရာက္ေရာက္ျဖင့္ စံျပအေရးယူေစလိုၾကသည္။ အေၾကာင္းမွာ ယေန႔ထိ ႏွာေခါင္းစည္းမ်ား ေဈးတင္ေရာင္းခ်လ်က္ပင္ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

ယခုအခ်ိန္တြင္ အထူးသတိထားရမည္မွာ COVID-19 ျဖစ္ေသာ္လည္း အလြန္အမင္းစိုးရိမ္ရန္ မဟုတ္ပါ။ အေၾကာင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရာဂါပိုး မေတြ႕ေသးပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ‘မိုးမၿပိဳဘူး ၿပိဳခဲ့လၽွင္’ဆိုသည့္ အေတြးမ်ိဳးရွိေနဖို႔ လိုပါသည္။ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန၏ လမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ားကို အထူးဂ႐ုျပဳလိုက္နာရန္ လိုပါသည္။ ထို႔ျပင္ အထူးဂ႐ုျပဳရန္မွာ ေကာလာဟလသတင္းမွားမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ထိုသတင္းအမွားေၾကာင့္ စိုးရိမ္ေသာကလြန္က်ဴးသြားႏိုင္ပါသည္။ ယင္းသို႔ေသာ စိုးရိမ္စိတ္မ်ားေၾကာင့္ မလိုလားအပ္သည့္ ထိခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါသည္။

ယခုပင္ ေဆးဆိုင္မ်ားတြင္ အုံတိုးေနၾကျပန္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ထိုးေဆး၊ စားေဆးမ်ား ျပတ္သြားမည္ကို စိုးရိမ္ၾကသည္။ ဝယ္သင့္သည္ထက္ ပို၍ဝယ္ထားၾကသည္။ ေဆးေဈးမ်ားက တစ္မုဟုတ္ခ်င္း ထိုးတက္လာေနသည္။ မူလေရာင္းေနက်ေဈးျဖင့္ မေရာင္းခ်ေတာ့။ ယခုကဲ့သို႔ ဝယ္လိုအားမ်ားေနလၽွင္ ေျပာဖြယ္ရာ မရွိေတာ့ေပ။

ယခုအခါ ဓာတ္ဆီေဈးမ်ား က်၏။ ဘဏ္အတိုးႏႈန္းမ်ားလည္း ေလၽွာ႔ခ်ေပး၏။ စီးပြားေရးထိခိုက္ႏိုင္သူမ်ားအတြက္ အတိုးႏႈန္းေလၽွာ႔၍ ေငြေခ်းေပးရန္ စီစဥ္လာၾက၏။ တစ္ဖက္က အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစသည့္ ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားရွိလာသကဲ့သို႔ ကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္းအေနျဖင့္လည္း ကုန္ေဈးႏႈန္းတည္ၿငိမ္ေရး ဝိုင္းဝန္းေဆာင္႐ြက္ေပးႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ေမၽွာ္လင့္မိပါသည္။ လက္လီလက္ကားေဈး ကြာဟမႈမျမင့္မားဘဲ ျပည္သူ႕လက္သို႔ အေရာက္ျဖန္႔ခ်ိႏိုင္ေစလိုပါသည္။ ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံေတာ္က ထုတ္ျပန္ထားသည့္ ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို လိုက္နာရန္ျဖစ္သည္။ထိုနည္းတူ လိုသလို ပုံႀကီးခ်ဲ႕သတင္းမ်ားကိုလည္း ပယ္ရွားႏိုင္ဖို႔ လိုသည္။ ဥပမာ-အတာသႀကၤန္ကာလတြင္ လူစုလူေဝးျပဳလုပ္ျခင္း၊ မ႑ပ္ေဆာက္ျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ရန္ ပိတ္ပင္ထားေသာ္လည္း ျမန္မာ့႐ိုးရာအစဥ္အလာအရ ဘုရားေက်ာင္းကန္သြားျခင္း၊ ရပ္႐ြာမ်ားအတြင္း ေရပက္ကစားျခင္းမ်ာကိုမူ မကန္႔သတ္ထားေပ။

ထို႔အတူ မည္သည့္ေဈးမ်ား မည္သို႔ပင္ က်ေနေစကာမူ ကုန္ေဈးႏႈန္းမက်။ ထပ္၍သာတက္ေနလၽွင္ အေျခခံျပည္သူမ်ား ပို၍ဆင္းရဲဒုကၡ ေတြ႕မည္သာျဖစ္သည္။ ကုန္ေဈးႏႈန္းကတက္ၿပီးလၽွင္ က်႐ိုးမရွိေတာ့ေပ။ ဆန္ေရစပါး စားေသာက္ကုန္ေပါမ်ားလွသည့္ႏိုင္ငံတြင္ ျပတ္လပ္သြားဖြယ္ လုံး၀မရွိႏိုင္ပါ။ ဝယ္ယူသည့္ ျပည္သူမ်ားကလည္း ခ်င့္ခ်ိန္ဝယ္ယူေစလိုပါသည္။ တစ္ဖက္ကလည္း က်န္းမာေရးအသိျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ခံရျခင္းမ်ိဳးမရွိေအာင္၊ မပ်ံ႕ႏွံ႔ေအာင္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ကလည္း အေရးႀကီးလွပါေၾကာင္း။

ေရးသူ – ခင္ေမာင္ေဌး(ပညာေရး)