တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ အတုယူဖြယ္ရာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ခုခံတိုက္ဖ်က္ေရးနည္းလမ္းမ်ား

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါေၾကာင့္ မတ္ ၁၇ ရက္ မြန္းလြဲပိုင္းအထိ ကမၻာတစ္ဝန္းလုံးက ႏိုင္ငံ ၁၆၀ေက်ာ္မွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ ေနသူ ၁၈၂၀၀၀ေက်ာ္ရွိေနၿပီး ေသဆုံးသူ ၇၁၀၀ ေက်ာ္ရွိေနပါၿပီ။ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူ၇၉၀၀၀ေက်ာ္ကေတာ့ ျပန္လည္က်န္းမာလာေနပါၿပီ။ ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးစက္ခံရမႈကို ႏိုင္ငံအလိုက္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ လူ ၈၀၀၀၀ ေက်ာ္၊ အီတလီမွာ လူ ၂၇၀၀၀ ေက်ာ္၊ အီရန္မွာ လူ ၁၄၀၀၀ ေက်ာ္၊ စပိန္မွာ လူ ၉၉၀၀ေက်ာ္၊ ေတာင္ကိုရီးယားမွာ လူ ၈၃၀၀ ေက်ာ္၊ ဂ်ာမနီမွာ လူ ၇၂၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ အေမရိကန္မွာေတာ့ လူ ၄၇၀၀ ေက်ာ္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးစက္ခံခဲ့ရပါတယ္။

ဒီကူးစက္ေရာဂါပိုးဟာ ကူးစက္ခံရသူေတြကို ျပင္းထန္တဲ့ အသက္႐ႉလမ္းေၾကာင္းထိခိုက္မႈနဲ႔ အခ်ိန္တိုအတြင္း ေသဆုံးႏိုင္ၿပီး မထင္မွတ္ထားေလာက္ေအာင္ ကူးစက္မႈ ပ်ံ႕ႏွံ႔ျမန္ဆန္ခဲ့တာေၾကာင့္ ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါအျဖစ္ WHO က သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေရာဂါပါ။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရသူ တစ္ေယာက္မၽွမေတြ႕ရွိရေသးေပမယ့္လည္း ဘယ္အခ်ိန္မွာမ်ား ဒီေရာဂါႀကီး ထျဖစ္လာမလဲ၊ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ႕ရွိသူ ေပၚထြက္လာမလဲဆိုၿပီး စိုးရိမ္မႈေတြေတာ့ ျမန္မာျပည္သူ လူထုေတြမွာ ရွိေနၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အစိုးရက ဒီကူးစက္ေရာဂါႀကီး ႏိုင္ငံအတြင္း မျဖစ္ပြားေအာင္ လူစုလူေဝးမ်ားနဲ႔က်င္းပတဲ့ ပြဲအခမ္းအနားမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ႀကီးျဖစ္တဲ့ သႀကၤန္လို ပြဲလမ္းသဘင္ အခမ္းအနားေတြ မလုပ္ဖို႔၊ မတ္ ၁၃ ရက္မွ ဧၿပီ ၃၀ရက္အထိ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ား ရပ္ဆိုင္းဖို႔ အမိန္႔ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါႀကီး ကမၻာအႏွံ႔အျပားမွာ ျဖစ္ပြားလာတဲ့အတြက္ အခုေလာေလာဆယ္မွာ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ကာကြယ္ရင္ဆိုင္ႏိုင္ဖို႔၊ ခုခံထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔က ေသာ့ခ်က္က်တဲ့ အေရးႀကီးအခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း မတ္ ၁၂ ရက္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္က ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္သြားမယ္လို႔ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ဂူတာရက္စ္ထံ ဆက္သြယ္ စကားေျပာၾကားခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီလို ဆက္သြယ္စကားေျပာရာမွာ သမၼတရွီက ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ခုခံတိုက္ဖ်က္ရာမွာ ‘တ႐ုတ္ျပည္အေနနဲ႔ တ႐ုတ္နည္းလမ္းမ်ားကို အတတ္ႏိုင္ဆုံး ေထာက္ပံ့ေပးလိုေၾကာင္း’ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးတို႔ရဲ႕ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ခုခံတိုက္ဖ်က္ေရး တ႐ုတ္နည္းလမ္းမ်ားနဲ႔ တ႐ုတ္အေတြ႕အႀကဳံမ်ားကိုလည္း ကမၻာက လိုခ်င္ေနၾကပါၿပီ။ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ခုခံတိုက္ဖ်က္ရာမွာ တ႐ုတ္တို႔ မည္သို႔ေသာ နည္းလမ္းမ်ား အသုံးျပဳခဲ့ပါသလဲ။

သုံးခဲ့ေသာနည္းလမ္းမ်ား။

၁။ အစိုးရက က်န္းမာေရးသတိေပးခ်က္ ၫႊန္ၾကားစာ ခ်က္ခ်င္းထုတ္ပါတယ္။ အဲဒီထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြကို တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္အႏွံ႔ ေဒသၿမိဳ႕႐ြာေတြမွာ အသံခ်ဲ႕စက္ေတြနဲ႔ လိုက္ေၾကညာေပးသလို စာေတြလိုက္ကပ္တာေတြ၊ Online ေပၚမွာ ျဖန္႔တာေတြလုပ္ပါတယ္။ အဲဒီ က်န္းမာေရးသတိေပးခ်က္ ၫႊန္ၾကားစာထဲမွာ (၁)တတ္ႏိုင္သမၽွ အျပင္ထြက္ျခင္းကိုေရွာင္ရန္၊ (၂) ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ကာကြယ္ရန္၊ (၃) က်န္းမာေရးသတိအၿမဲရွိရန္ႏွင့္ (၄) မိမိကိုယ္တိုင္ ေဆာင္႐ြက္ရန္အခ်က္မ်ား ပါဝင္ပါတယ္။

၂။ က်န္းမာေရးသတိေပးခ်က္ပါ ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ားအတိုင္း လူစုလူေဝးေတြမလုပ္ဖို႔ ပြဲေတြ ခ်က္ခ်င္းဖ်က္ပါတယ္။ အဲဒီကာလက ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ကာလျဖစ္တဲ့အတြက္ ပြဲမွန္သမၽွအကုန္ဖ်က္၊ လူစည္ကားတဲ့ေနရာေတြ အကုန္ပိတ္၊ ေက်ာင္းေတြ အကုန္ပိတ္၊ အလုပ္ေတြကို တတ္ႏိုင္သမၽွ အိမ္မွာလုပ္ခိုင္းပါတယ္။ စားေသာက္ဆိုင္ေတြ အကုန္ပိတ္ရပါတယ္။ အမိန္႔အရ ဘယ္သူမွ အမိန္႔ကိုဖီဆန္ၿပီးမလုပ္ၾကရပါဘူး။ အမိန္႔ အာဏာဖီဆန္သူမ်ားကို ျပင္းထန္စြာ အေရးယူပါတယ္။

၃။ သားရဲတိရစၧာန္မ်ား ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားရာ ေဈးမ်ားပိတ္ထားရၿပီး တျခားေဈးေတြ၊ စူပါမားကက္ေတြ လုံး၀မပိတ္ပါဘူး။ အၿမဲဖြင့္ေပးထားပါတယ္။ ပစၥည္းေတြ အဆင္သင့္ ျဖည့္ေပးထားပါတယ္။

၄။ လူတိုင္းကိုယ္စီ အျပင္ထြက္ရင္ Mask တပ္ရပါတယ္။ Mask မတပ္ရင္ ပထမအစက Mask တပ္ဖို႔ သတိေပးပါတယ္။ ေနာက္ Mask မတပ္ရင္ ဝင္ခြင့္မေပးတာမ်ိဳးထိ လုပ္ပါတယ္။

၅။ လူမ်ားတဲ့ေနရာတိုင္းမွာ အပူခ်ိန္တိုင္းတဲ့ စက္ေတြနဲ႔ ေရာဂါရွိ ၊ မရွိ ေသခ်ာတိုင္းတာ စစ္ေဆးပါတယ္။ ကင္မရာနဲ႔ခ်ိန္လိုက္တာနဲ႔ အပူခ်ိန္ျပတဲ့စက္ေတြ၊ လူျဖတ္လိုက္တာနဲ႔ အပူခ်ိန္တန္းျပတဲ့ ေအာ္တိုကိရိယာေတြနဲ႔ အပူခ်ိန္တိုင္းပါတယ္။ အပူခ်ိန္တိုင္းတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြလည္း တခ်ိဳ႕ ကာကြယ္ေရးဝတ္စုံျပည့္ဝတ္ထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေဆး႐ုံေတြမွာလည္း ေဆး႐ုံထဲဝင္တာနဲ႔ အပူခ်ိန္စစ္ပါတယ္။ ေဆး႐ုံဝန္ထမ္းတခ်ိဳ႕လည္း မ်က္ႏွာကိုကာတဲ့ Face Cover ျပားေတြ တပ္ထားၾကပါတယ္။ ဘူတာ႐ုံ၊ ကားဂိတ္ စသည့္ေနရာေတြမွာလည္း အပူခ်ိန္ေတြ စစ္ပါတယ္။ အပူခ်ိန္မ်ားၿပီဆိုတာနဲ႔ လုံး၀ အလြတ္မေပးေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီလူကို ေဆး႐ုံတန္းပို႔ပါၿပီ။ ဘာ အေၾကာင္းျပခ်က္မွ ေပးလို႔မရေတာ့ပါဘူး။ ဒီလိုနဲ႔ ေရာဂါကူးစက္တဲ့သူကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ရွာေဖြပါတယ္။ (စာေရးသူေတာင္ အဲဒီကာလမွာ တိုက္ဖြိဳက္ေၾကာင့္ဖ်ားေနတာ အပူမ်ားတယ္ဆိုၿပီး ေဆး႐ုံတန္းေရာက္ သြားဖူးပါတယ္။ အဖ်ားအခါခါတိုင္းၿပီး CT Scan ႏွစ္ခါ႐ိုက္၊ ေသြးစစ္ၿပီး တိုက္ဖြိဳက္ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြ႕မွ ေဆး႐ုံက ဆင္းခြင့္ေပးတာပါ။ ႏို႔မို႔ အပူခ်ိန္မ်ားတယ္ဆိုၿပီး ေဆး႐ုံမွာ ေစာင့္ၾကည့္ ၁၄ ရက္ေလာက္ ေနရမွာပါ။ ကံေကာင္းလို႔ပါ။)

ရပ္ကြက္အတြင္း ဆံၫွပ္ဆရာမ်ားက အခမဲ့ ဆံပင္ၫွပ္ေပးစဥ္။

၆။ ရပ္ကြက္ေတြရဲ႕အဝင္၀ေတြကို အားလုံး အကာအရံေတြနဲ႔ ပိတ္လိုက္ၿပီး လူစိမ္းဝင္ခြင့္မေပးေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီရပ္ကြက္လုံၿခဳံေရးက လူဝင္လူထြက္ ေသခ်ာစစ္ပါ တယ္။ ရပ္ကြက္ထဲဝင္တိုင္း ဝင္ထြက္ခြင့္ကတ္ျပား ျပရပါတယ္။ အပူခ်ိန္တိုင္းတာခံရပါတယ္။ လူတိုင္းရဲ႕အပူခ်ိန္ကို မွတ္ပါတယ္။ Delivery သမားေတြကို ရပ္ကြက္ထဲ လုံး၀အဝင္မခံပါဘူး။ ပစၥည္းမွာသူကိုယ္တိုင္ သတ္မွတ္ဂိတ္၀အထိ ပစၥည္းသြားယူရပါတယ္။ ရပ္ကြက္ထဲ သူစိမ္းမဝင္ေအာင္ ဖ်ားနာသူရွိ၊ မရွိ ေသခ်ာစစ္ၾကပါတယ္။

ရပ္ကြက္မ်ားအတြင္း ဝင္ထြက္ခြင့္ကတ္ျပား။ (သူစိမ္း ဝင္ထြက္ခြင့္ မျပဳပါဘူး။)

၇။ အစားအစာမ်ား ေကၽြးတဲ့ကင္တင္းမ်ား လုံး၀မပိတ္ပါဘူး။ အရင္လို လူစုလူေဝးမျဖစ္ေအာင္ အစားအစာေတြကို တစ္ခါသုံးဘူးေတြနဲ႔ ထည့္ေပးပါတယ္။ သက္ႀကီး႐ြယ္အို အဘိုးအဘြားေတြနဲ႔ တျခားသူေတြ ထမင္းဘူးယူဖို႔ေနရာကို အတူမထားပါဘူး။ အေရွ႕၊ အေနာက္ ခြဲလိုက္ပါတယ္။ ထမင္းဘူးယူတဲ့ေနရာမွာလည္း အဝင္တစ္လမ္း၊ အထြက္တစ္လမ္း လုပ္ေပးထားသလို လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ တစ္ေပအကြာေလာက္မွာေနဖို႔ အမွတ္ေနရာေလးေတြ စနစ္တက်လုပ္ေပးထားပါတယ္။

၈။ ေနရာတိုင္းမွာ က်န္းမာေရးႏႈိးေဆာ္စာေတြ ကပ္ထားေပးၿပီး အခန္းထဲမွာ အပူေပးစက္(Heater)ေတြ ဖြင့္ထားဖို႔ သတိေပးပါတယ္။ ျပင္ပေလအခန္းထဲဝင္ေအာင္ ျပတင္းေပါက္တံခါးေတြဖြင့္ထားဖို႔လည္း ပါပါတယ္။

၉။ ဓာတ္ေလွကားမ်ားမွာလည္း နံပါတ္ေတြ ႏွိပ္ရမယ့္ေနရာမွာ ေရာဂါပိုးကပ္က်န္မေနႏိုင္ေအာင္၊ လက္ကေန ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမကူးေအာင္ ပလတ္စတစ္အပါးေပ်ာ့စကို နံပါတ္ေတြေနရာမွာ ကပ္ေပးထားသလို ဓာတ္ေလွကားအတြင္းမွာ တစ္႐ႉးဘူးနဲ႔ အမႈိက္ပုံးပါ ထားေပးထားပါတယ္။ ဓာတ္ေလွကား နံပါတ္ေတြကိုႏွိပ္တဲ့အခါ တစ္႐ႉးနဲ႔ကိုင္ၿပီး ႏွိပ္ႏိုင္ေအာင္နဲ႔ အဲဒီတစ္႐ႉးလႊင့္ပစ္ဖို႔ အမႈိက္ပုံးခ်ထားေပးတာပါ။ ဓာတ္ေလွကားထဲမွာလည္း ပိုးသတ္ေဆး အၿမဲဖ်န္းေပးပါတယ္။ သန္႔ရွင္းေရးက အခ်ိန္ျပည့္ကို တစ္႐ႉးထည့္ျခင္း၊ အမႈိက္ပုံးသြန္ျခင္း၊ ပိုးသတ္ေဆးဖ်န္းျခင္းတို႔ကို အခ်ိန္ျပည့္လုပ္ရပါတယ္။ လုပ္ၿပီးေၾကာင္းလည္း ဓာတ္ေလွကားထဲမွာ ကပ္ထားတဲ့စာ႐ြက္မွာ ေရးရပါတယ္။

ဓာတ္ေလွကားနံပါတ္မ်ားမွတစ္ဆင့္ ဗိုင္းရပ္စ္မကူးေစရန္ နံပါတ္မ်ားကို ပလတ္စတစ္အေပ်ာ့စားမ်ားျဖင့္ ဖုံးအုပ္ေပးထားသည္။
လက္ကေနတစ္ဆင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမကူးေစရန္ နံပါတ္မ်ားႏွိပ္ရန္ တစ္႐ႉးႏွင့္ အသုံးျပဳၿပီး တစ္႐ႉးမ်ားထည့္ရန္ အမႈိက္ပုံး။

၁၀။ အမႈိက္မ်ားကိုလည္း ပိုးသတ္ေဆးဖ်န္းၿပီးမွ သိမ္းတာ ေတြ႕ပါတယ္။ အိတ္နဲ႔ေသခ်ာ ထုပ္ပိုးၿပီးမွ စြန္႔ပစ္ပါတယ္။ ဝူဟန္က ေဆး႐ုံေတြမွာေတာ့ စြန္႔ပစ္အမႈိက္ေတြကို ေသခ်ာပိုးသတ္ၿပီးေတာ့ အပူေပးတဲ့ စက္ထဲထည့္ၿပီးမွ အမႈိက္စြန္႔ပစ္မႈေတြလုပ္ပါတယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈမရွိေစရန္ အမႈိက္မ်ားကို ပိုးသတ္ၿပီးမွ အိတ္မ်ားႏွင့္ စနစ္တက် စြန္႔ပစ္ေနစဥ္။

၁၁။ ဒီကာလမွာ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္သားေတြနဲ႔ လုံၿခဳံေရးဝန္ထမ္း၊ အေထြေထြလုပ္သားေတြဟာ တာဝန္ကို အင္တိုက္အားတိုက္ မခိုမကပ္လုပ္ၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

၁၂။ တာဝန္ေပးခံရတဲ့ ဝန္ထမ္းတိုင္းဟာ စည္းကမ္းနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ အသိအကၽြမ္းမို႔၊ မိတ္ေဆြမို႔ စသျဖင့္ လုံးဝအေလၽွာ႔ေပးတာ မေတြ႕ရပါဘူး။

၁၃။ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကို အေၾကာင္းျပၿပီး Mask မ်ားကို ေဈးႏႈန္းတင္ေရာင္းခ်ခြင့္ မျပဳပါဘူး။ အစိုးရက တင္းက်ပ္စြာအေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သလို လမ္းေဘးေဆးဆိုင္မ်ားလည္း ပိတ္ထားရပါတယ္။ လမ္းတစ္ေလၽွာက္ နဂိုက ေကာ္ဖီနဲ႔အစားအစာေတြ ေရာင္းခ်တဲ့ေနရာေတြမွာ Mask မ်ား အလြယ္တကူ ဝယ္လို႔ရေအာင္ အေရာင္းစက္ေတြ ခ်ထားေပးပါတယ္။

လမ္းေဘးမွာတင္ Mask မ်ားကို ဝယ္ယူလို႔ရေအာင္ စီစဥ္ေပးထားသည္။
ယခင္က အစားအစာႏွင့္ ေဖ်ာ္ရည္မ်ားေရာင္းေသာေနရာတြင္ Mask မ်ား အလြယ္တကူဝယ္ယူႏိုင္သည္။

၁၄။ ႐ုံးဌာနေတြမွာလည္း မျဖစ္မေန ႐ုံးလာရသူမ်ားအတြက္ Mask ေတြ အခမဲ့ေပးပါတယ္။ ႐ုံးဌာန၊ ႐ုံးခန္းတိုင္းမွာလည္း ပိုးသတ္ေဆးေတြ ဖ်န္းေပးပါတယ္။ လက္သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြလည္း လုံလုံေလာက္ေလာက္ ေပးထားပါတယ္။ ရပ္ကြက္တိုင္းမွာလည္း ပိုးသတ္ေဆးေတြ လိုက္ဖ်န္းေပးပါတယ္။

Mask မ်ား ေရာင္းခ်သည့္ဆိုင္ ပိုးသတ္ေဆးဖ်န္းေနစဥ္။

၁၅။ သတင္းမွား ျဖန္႔သူမ်ားနဲ႔ အမိန္႔အာဏာဖီဆန္သူမ်ားကို အေရးယူဖို႔ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

၁၆။ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈမ်ားျပားတဲ့ ဝူဟန္ၿမိဳ႕အပါအဝင္ ဟူေပျပည္နယ္ကို Lock Down လုပ္လိုက္ၿပီးေနာက္ပိုင္း အဲဒီျပည္နယ္မွာရွိတဲ့သူေတြရဲ႕ အစားအစာနဲ႔ ေဆးဝါးျပတ္လပ္မႈ မရွိရေအာင္ တျခားျပည္နယ္မ်ားမွ စားနပ္ရိကၡာနဲ႔ ေဆးဝါးမ်ားကို ေန႔စဥ္ ေထာက္ပံ့မႈ ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ သမၼတရွီက ‘တျခား ျပည္နယ္မ်ားသည္ ဟူေပျပည္နယ္နဲ႔ ဝူဟန္ၿမိဳ႕သက္ဆိုင္ ရာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားရဲ႕ ျဖန္႔ျဖဴးမႈကို အာမခံေပးရမယ္။ ျပည္သူလူထုမ်ားရဲ႕ ပုံမွန္အေျခခံေနထိုင္မႈဘ၀ကို အာမခံ ေပးရမယ္’လို႔ ၫႊန္ၾကားပါတယ္။

၁၇။ ဗဟိုအစိုးရက အႀကိမ္ႀကိမ္ အစည္းအေဝးမ်ား ေခၚယူၿပီး အေရးေပၚဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ခ်မွတ္ေပးသလို ျပည္သူမ်ားရဲ႕ အသက္လုံၿခဳံေရးနဲ႔ က်န္းမာေရး ပထမေနရာမွာထားဖို႔ အၿမဲမွာၾကားပါတယ္။ ၿမိဳ႕ျပနဲ႔ေက်းလက္ လူေနရပ္ကြက္ ထိန္းခ်ဳပ္ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ေရာဂါသည္မ်ားအား ကုသေပးေရးျဖစ္တဲ့ ေသာ့ခ်က္က်ရာႏွစ္ခုကို ကိုင္တြယ္ထားရမယ္။ ေရာဂါ တျခားနယ္သို႔ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈကို ျပတ္ျပတ္သားသား တားျမစ္ရမယ္။ အားနည္းတဲ့ေဒသမ်ားမွာ ထိန္းခ်ဳပ္ကာကြယ္ေရးကို အားျဖည့္ရမယ္။ ေရာဂါသည္အား လက္ခံကုသမႈႏႈန္းနဲ႔ ေရာဂါသက္သာမႈႏႈန္းကို တိုးျမႇင့္ရမယ္။ ကူးစက္ခံရမႈႏႈန္းနဲ႔ ေသဆုံးမႈႏႈန္းကို ေလၽွာ႔ခ်ရမယ္လို႔ ၫႊန္ၾကားခ်က္ ထုတ္ပါတယ္။

ေဆးဝန္ထမ္းအေျမာက္အျမားဟာ အႏၲရာယ္အရွိဆုံးေနရာကိုသြားၿပီး ကိုယ္က်ိဳးမဖက္ စြမ္းေဆာင္ကာ ကူးစက္ႏိုင္ေျခ အမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ အႏၲရာယ္အရွိဆုံး ေရွ႕တန္းေနရာမွာ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ၾကပါတယ္

၁၈။ အဓိကအားျဖင့္ ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ေနာက္ပိုင္း ေဆးဝန္ထမ္းအေျမာက္အျမားဟာ အႏၲရာယ္အရွိဆုံးေနရာကိုသြားၿပီး ကိုယ္က်ိဳးမဖက္စြမ္းေဆာင္ကာ ကူးစက္ႏိုင္ေျခအမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ အႏၲရာယ္အရွိဆုံး ေရွ႕တန္းေနရာမွာ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ၾကပါတယ္။ ေဆးဝန္ထမ္းမ်ားရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္က ‘တိုက္ပြဲရွိရင္ ဆင္ႏႊဲပါမယ္။ ဆင္ႏႊဲရင္ ေအာင္ျမင္တဲ့အထိ ဆင္ႏႊဲပါမယ္’ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၉။ တ႐ုတ္တို႔ရဲ႕ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ခုခံတိုက္ထုတ္ေရးေဆာင္႐ြက္ခ်က္မွာ သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္ရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ခြန္အားျဖစ္စရာ မွာၾကားခ်က္ကေတာ့ ‘ေရာဂါျဖစ္ေလေလ၊ ေခါင္းေအးေအး ထားသင့္ေလေလ။ တစ္သမတ္တည္း စြဲကိုင္ရေလေလ၊ ဆတက္ထမ္းပိုး ႀကိဳးပမ္းအား ထုတ္ရေလေလ ျဖစ္တယ္။ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ကာကြယ္ေရးကို အေရးအႀကီးဆုံးလုပ္ငန္းအျဖစ္ထားၿပီး ဆက္လက္ ေဆာင္႐ြက္ရမယ္။ ထိုင္းမႈိင္းထုံေပျခင္း၊ ဇြဲေလၽွာ႔ျခင္း၊ ေရာဂါကို တိုက္ခိုက္လိုစိတ္ ေလ်ာ့လာျခင္းကို ေရွာင္ရွားၿပီး ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ထိထိမိမိ ထိထိေရာက္ေရာက္ ဇြဲရွိရွိနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ရမယ္။ ဟူေပ ကာကြယ္ေရးတိုက္ပြဲ၊ ဝူဟန္ကာကြယ္ေရး တိုက္ပြဲေအာင္သည့္တိုင္ေအာင္ ဆင္ႏႊဲရမယ္’ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ၿခဳံၿပီးေရးသားရမယ္ဆိုရင္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ခုခံတိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္အစိုးရနဲ႔အတူ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားတိုင္း တစ္ေယာက္မက်န္ အားမာန္မေလၽွာ႔ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ခုခံတိုက္ဖ်က္ေရး တိုက္ပြဲသစ္ႀကီးတစ္ခုကို အတူလက္တြဲၿပီး တိုက္ထုတ္ေနတာ တကယ့္ကို အတုယူစရာလည္း ေကာင္းလွပါတယ္။ စာေရးသူက အခု တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ေပက်င္းမွာမို႔ ဒီလိုအတုယူဖြယ္ရာ စည္းလုံးမႈျမင္ကြင္းေတြကို ျမင္ေတြ႕ရတာ ၾကက္သီးထမိတဲ့အထိ ခံစားရမိပါတယ္။

အခု တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ အေတာ္ေလ်ာ့သြားပါၿပီ။ အခုဆိုရင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕လမ္းမေတြထက္မွာ Mask မ်ားတပ္ဆင္ၿပီး သြားလာေနၾကသူမ်ားနဲ႔ ျပန္လည္စည္ကားစျပဳလာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္ကေတာ့ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ေရာဂါခုခံတိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ‘အခုအခ်ိန္ဟာ ေသာ့ခ်က္က်တဲ့အခ်ိန္ ေရာက္လာပါၿပီ။ ခဲေလသမၽွ သဲေရက် မျဖစ္ေစရေအာင္ ဇြဲမေလၽွာ႔ဘဲ အားတင္းၿပီး ေနာက္ဆုံးအထိ စြဲစြဲၿမဲၿမဲ ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္သြားဖို႔ လိုပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္ မေရာက္ေသးပါဘူး။ လုံး၀ေအာင္ျမင္ၿပီလို႔ ေျပာလို႔မရေသးပါဘူး။ ဒီအႀကိမ္ တားျမစ္ပြဲကို ဘက္စုံေအာင္ျမင္တဲ့အထိ ဆင္ႏႊဲသြားရမယ္’လို႔ သူကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ဟူေပျပည္နယ္ခရီးစဥ္မွာ တ႐ုတ္ျပည္သူမ်ားကို မွာၾကားထားတာ ရွိပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေတာ့ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ဆိုးႀကီးကို ကူးစက္ခံရၿပီးမွ ခုခံတိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ခဲ့ရတာပါ။ အဲဒီအတြက္ သူတို႔တစ္ေတြအေတာ့္ကို က်ားကုတ္က်ားခဲ ခက္ခက္ခဲခဲ တိုက္ထုတ္ခဲ့ရတာ ျမင္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီေရာဂါဆိုးႀကီးကို တိုက္ထုတ္ခဲ့တဲ့ တ႐ုတ္တို႔ရဲ႕အတုယူစရာ နည္းလမ္းမ်ားကို ေရးသားလိုက္ရျခင္းပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အခု ဒီေရာဂါဆိုးႀကီး ကူးစက္ခံရသူ မရွိေသးပါဘူး။ ဒါအေတာ့္ကို ကံေကာင္းလွပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသူ၊ ႏိုင္ငံသားေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ဒီေရာဂါဆိုးႀကီးမျဖစ္ေသးလို႔ ေပါ့ေပါ့ဆဆ မေနသင့္ပါဘူး။ျဖစ္လာရင္ ဘယ္လိုမွ တားဆီးမရႏိုင္ေအာင္ ဆုံး႐ႈံးမႈမ်ားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါဆိုးႀကီးဟာ နယ္စည္းမျခားပါဘူး။ အေကာင္းဆုံးကုသ ျခင္းက ေရာဂါမျဖစ္ခင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းကသာ အထိေရာက္ဆုံးေသာ နည္းလမ္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုအခ်ိန္မွာ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ လမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ားကို လိုက္နာၿပီး ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားကို မလုပ္ဖို႔၊ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားကို ေရွာင္ရွားဖို႔၊ လူထူထပ္တဲ့ေနရာမ်ားကို မသြားလာဖို႔၊ က်န္းမာေရးသတိ အၿမဲရွိဖို႔ လိုအပ္ပါေၾကာင္း ေရးသားလိုက္ရပါတယ္။

ေရးသူ – စုသက္မႉး(မရမ္းကုန္း)