ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ႏွင့္ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈအားနည္းခ်က္မ်ားအတြက္ေမးခြန္းမ်ား

ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈျမင့္တက္ေနသည့္ကာလအတြင္း၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ အေထြအေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲကိုေအာင္ျမင္စြာက်င္းပႏိုင္ေရးအတြက္ အသက္ ၆၀ ႏွစ္ႏွင့္အထက္သက္ႀကီး႐ြယ္အိုမ်ားကို ေအာက္တိုဘာ၂၉ရက္မွႏိုဝင္ဘာ၅ရက္အထိႀကိဳတင္မဲေပးႏိုင္ရန္ႏွင့္ပိုးေတြ႕လူနာမ်ားႏွင့္ကြာရန္တင္းဝင္ေနသူမ်ားမဲေပးႏိုင္ရန္စီစဥ္ခဲ့မႈအပါအဝင္ႀကိဳတင္မဲအတြက္ျပင္ဆင္မႈမ်ားလုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ္လည္းစနစ္မက်မႈမ်ား၊ခြၽတ္ေခ်ာ္မႈမ်ားႏွင့္သံသယျဖစ္ဖြယ္အျဖစ္အပ်က္တခ်ိဳ႕ေၾကာင့္ ေဝဖန္မႈမ်ားရွိခဲ့သည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ၾကားျဖတ္သန္းေခါင္စာရင္းအရ အသက္ ၆၀ ႏွစ္ႏွင့္အထက္ မဲေပးခြင့္ရွိသူသည္ ၅၁၆၁၁၆၈ ဦးရွိၿပီး ရန္ကုန္တိုင္းကဲ့သို႔ေသာ COVID -19 ကူးစက္မႈအမ်ားဆုံးျဖစ္ေနေသာၿမိဳ႕နယ္မ်ားႏွင့္ လူဦးေရထူထပ္ေသာၿမိဳ႕နယ္မ်ား ၊ အိမ္တြင္ေနထိုင္ေရးအစီအစဥ္ အႀကဳံးဝင္ေသာၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ အိမ္တိုင္ရာေရာက္ႀကိဳတင္မဲေကာက္ယူခဲ့ၿပီး က်န္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေကာ္မရွင္က သတ္မွတ္ထားသည့္ မဲ႐ုံမ်ားတြင္မဲေပးခဲ့ၾကရသည္။

ႀကိဳတင္မဲေပးရာတြင္ မဲ႐ုံအခ်ိဳ႕တြင္ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုမ်ား အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာေစာင့္ဆိုင္းခဲ့ရျခင္း ၊ အိမ္တိုင္ယာေရာက္ ႀကိဳတင္မဲေကာက္ခံရာတြင္ ပါဆယ္အိတ္ျဖင့္ ႀကိဳတင္မဲမ်ားထည့္ေစျခင္း ၊ မဲပုံးစည္းႀကိဳးမ်ားပ်က္စီးခဲ့ျခင္းႏွင့္ တံဆိပ္တုံး အတုျပဳလုပ္မႈေၾကာင့္ ပယ္မဲျဖစ္ခဲ့ျခင္းမ်ား၊ ႀကိဳတင္မဲလိုက္လံေကာက္ခံရာတြင္ ပါတီတံဆိပ္အမွတ္အသားပါသည့္ ဆိုက္ကားကို အသုံးျပဳခဲ့ျခင္းမ်ား သည္ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ စနစ္မက်မႈမ်ားတြင္ပါဝင္ခဲ့သည္။

ေအာက္တိုဘာ ၂၉ ရက္က မေကြးတိုင္းေဒသႀကီးေပါက္ၿမိဳ႕နယ္ ကြၽန္းရင္းေက်း႐ြာတြင္ ေနထိုင္သူ အသက္ ၆၀ ႏွစ္ႏွင့္ အထက္ ႀကိဳတင္မဲေပးခြင့္ရွိသူမ်ားသည္ ကြၽန္းရင္းေက်း႐ြာ ယာယီမဲ႐ုံတြင္ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲေပးရာတြင္ ေက်း႐ြာေကာ္မရွင္ဥကၠ႒သည္ အသက္အ႐ြယ္ႀကီးသူမ်ားကို ျပင္ပမွ အကူေခၚခြင့္မျပဳဘဲ ယာယီမဲ႐ုံတြင္ ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ႏွင့္မဲေပးမည့္ သူႏွစ္ဦးသာရွိခဲ့ၿပီး ႀကိဳတင္မဲေပးမည့္သူမ်ား၏ ဆႏၵမပါဘဲ တျခားပါတီကို တံဆိပ္႐ိုက္ႏိုပ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ မဲေပးခဲ့သည္ လူ ၄ဝဦး၏ ဆႏၵမဲလက္ မွတ္မ်ားပယ္မဲျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း ေပါက္ၿမိဳ႕နယ္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရ စီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ဦးရဲထြန္းဝင္းကေျပာသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲအႀကိဳကာလတြင္ ယခုကဲ့သို႔ စနစ္မက်မႈမ်ားႏွင့္ အျငင္းပြားမႈမ်ား မျဖစ္ေပၚမီ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအၿပီး ၂၀၁၆ ဝန္းက်င္ တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္အႀကံေပးခဲ့ေၾကာင္း လည္း ဦးရဲထြန္းဝင္းကဆက္ေျပာသည္။

“ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ကို ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ကိုပဲလဲလွယ္ႏိုင္တယ္။ ရပ္ေက်းေကာ္မရွင္ကို ဒီအတိုင္းထားခဲ့ရတယ္။ တစ္ကယ္ေတာ့ရပ္ေက်းေကာ္မရွင္က ကလည္းအေရးပါတဲ့ေနရာမွာရွိေနတာ။ ျပည္သူေတြပူးေပါင္းပါဝင္တဲ့ ဖြဲ႕စည္း မႈမ်ိဳးမလုပ္ခဲ့ၾကဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေကာင္ အထည္မေဖၚႏိုင္ခဲ့ပါဘူး” ဟု ဦးရဲထြန္းဝင္းကေျပာသည္။

ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီသည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအႀကိဳကာလ ႀကိဳတင္မဲေပးမႈ ျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏိုဝင္ဘာ ၁ ရက္ႏွင့္ ၂ ရက္ေန႔တို႔တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ရာတြင္ ေကာ္မရွင္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ တရားမဲျပဳက်င့္မႈမ်ားအတြက္ အခ်က္ ၅၀ ထက္မနည္းေဖၚျပမႈ ရွိခဲ့သည္။

ေအာက္တိုဘာ ၃၀ ရက္က စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ျမင္းမူၿမိဳ႕နယ္ ကြၽဲ႐ိုက္ေက်း႐ြာအုပ္စုမဲ႐ုံ၌ နံနက္ ၁ဝနာရီ၄၀ မိနစ္အခ်ိန္ တြင္ ဆႏၵမဲလာေရာက္ေပးသူမ်ားမွ ကိုယ္တိုင္ ဆႏၵမဲတံဆိပ္တုံးမ႐ိုက္ဘဲ ေက်း႐ြာ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲမွ ဦးေက်ာ္တင္၊ ဦးဝင္းႏိုင္၊ ဦးသိန္းေဆြ၊ ဦးျမင့္ေက်ာ္တို႔က မဲဆႏၵရွင္မ်ား၏ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားကို တံဆိပ္႐ိုက္ႏွိပ္ခဲ့သည္။ထို႔အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ပါတီသီးသီး၏ မဲ႐ုံကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ကန႔္ကြက္ခဲ့သည္။

ထို႔အတူ ရွမ္းျပည္နယ္(အေရွ႕) က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕နယ္ ရပ္ကြက္(၁) အမွတ္(၃)မဲ႐ုံ၌ ညေန ၅ နာရီခြဲတြင္ မဲပုံးခ်ိတ္ ပိတ္သည့္ႀကိဳး ပ်က္စီးမႈျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ေအာက္တိုဘာ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီ ဒကၡိဏသီရိၿမိဳ႕နယ္ ခ်ိဳင္းေက်း႐ြာမဲ႐ုံ(၁)၌ နံနက္ (၁ဝး၄၅)နာရီခ်ိန္တြင္ မဲလက္မွတ္ထုတ္ေပးသူမွ ၎တို႔၏ေပါ့ဆမႈေၾကာင့္ ေဘာပင္ျခစ္ရာ ပါေနသည့္ မဲ လက္မွတ္(၅)ခုအား ပယ္မဲ အျဖစ္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ဆုံးတြင္ အခ်င္းခ်င္းညႇိႏႈိင္း ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ရာ ခိုင္လုံမဲအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

ေအာက္တိုဘာ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္ တိုင္းေဒသႀကီးမဲဆႏၵနယ္ အမွတ္(၂)နယ္ေျမ၊ နမ္းခမ္းေက်း႐ြာမဲ႐ုံအမွတ္(၁)ႏွင့္ (၂)၌ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ဆႏၵမဲလက္မွတ္မ်ား ထည့္သည့္ စာအိတ္မ်ားလိုအပ္၍ ေက်း႐ြာေကာ္မရွင္ခြဲဥကၠ႒က ျပင္ပစာအိတ္မ်ားအသုံးျပဳခဲ့ရမႈမ်ားလည္း ရွိသည္။

ေအာက္တိုဘာ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ သာယာဝတီၿမိဳ႕ ဖိုးေခါင္အုပ္စု ဇရပ္ႀကီးမဲ႐ုံတြင္ မဲ႐ုံတံဆိပ္တုံးမရွိသျဖင့္ တံဆိပ္တုံး ရွိ သည့္ဖိုးေခါင္မဲ႐ုံသို႔ လာေရာက္မဲေပးရန္ ရပ္/ေက်းေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္မွေျပာၾကား သည္ကို ဇရပ္ႀကီးမဲဆႏၵရွင္မ်ားမွ မေက်နပ္မႈျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္းမ်ားလည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲအႀကိဳကာလတြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ တစ္႐ြာတစ္ပုဒ္ဆန္းဆိုသကဲ့သို႔ျဖစ္ေနၿပီး တိက်သည့္လုပ္ငန္း လမ္းၫႊန္မ်ား ႏွင့္ စည္းကမ္းသက္မွတ္ခ်က္မ်ားမေတြ႕ရေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ပြင့္လင္းျမန္မာ့ေရွ႕ေဆာင္မွ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုတာ ဦးေအးေက်ာ္က စံေတာ္ခ်ိန္သို႔ေျပာသည္။

“ ေျမျပင္မွာ အေကာင္အထည္ေဖၚေနတဲ့ဟာကိုၾကည့္ရင္ သက္ေသပါပဲ။ လွည့္လွည္ၿပီးႀကိဳတင္မဲေကာက္တယ္ ေကာက္ၿပီးေတာ့ ဆိုက္ကားေပၚတင္တယ္ ။ အဲဒီဆိုက္ကားရဲ႕ထီးက ပါတီအလံတံဆိပ္ပါတာျဖစ္ေနတယ္ ဒါမ်ိဳးေတြေပါ့။ ဒါေတြက မျဖစ္သင့္တဲ့အရာပါ။” ဟု ဦးေအးေက်ာ္က မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ အားနည္းခဲ့ေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္ ႀကိဳတင္မဲထည့္ရန္စာအိတ္ကိုပင္ ေသခ်ာစြာမစီ စဥ္ႏိုင္ခဲ့ဟု ဦးေအးေက်ာ္က ဆက္ေျပာသည္။ ထို႔အတြက္ လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တသည္ ဆိုေသာ ေကာ္မရွင္၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္လာသည္။

“ စာအိတ္ေတြရဲ႕အရည္အေသြးကလည္း ညံ့တယ္။ ေကာ္ကလည္း ႀကဳံရာေကာ္နဲ႔သုံးေနရတယ္ဆိုရင္ စာအိတ္ဖြင့္တဲ့အခါ ျပႆနာျဖစ္လာႏိုင္တာေတြ ရွိတယ္။ ဒါေတြကိုၾကည့္ရင္ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဟာ ျပင္ဆင္မႈအားနည္းခဲ့တာ သက္ေသပဲ” ဟု ၎ကေျပာသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ အေရးႀကီးသည့္ ႀကိဳတင္မဲ ထည့္ရမည့္ စာအိတ္မ်ား စိတ္ခ်လုံၿခဳံစြာ ျပင္ဆင္ထားမႈမရွိျခင္း မဲေရတြက္ရာတြင္ ရပ္ကြက္အလိုက္က်ပန္းအလုပ္သမားမ်ားျဖင့္ ျပင္ဆင္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္တြင္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အတြက္ မဲစာအိတ္မ်ား မပါလာျခင္း၊ မဲ႐ုံမႉးမ်ားမရွိျခင္း စသည့္အေျခအေနမ်ားေတြ႕ခဲ့ရေၾကာင္း ျပည္သူ႔ေရွ႕ေဆာင္ပါတီ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာသက္သက္ခိုင္ကေျပာသည္။

“ႀကိဳတင္မဲေပးတဲ့ စာအိတ္ထည့္တဲ့ မဲပုံးေတြကို ပလက္စတစ္ႀကိဳးေတြနဲ႔ Lock လုပ္ထားတာမ်ိဳးေတြေတြ႕ရတယ္။ လူတန္း ၇ ေယာက္ေလာက္ရွိေနတာကို ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕က ျပန္ပါျပန္ပါ မဲမေပးနဲ႔ဆိုၿပီးေျပာတာေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။” ေဒါက္တာသက္သက္ခိုင္ကေျပာသည္။

ထိုနည္းတူစြာ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ားသည္ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမရွိေသာေၾကာင့္ လိုက္နာ ေဆာင္႐ြက္ရမည့္သူ မ်ားအတြက္လည္း ေဝဝါးမႈကိုျဖစ္ေစခဲ့‌ေၾကာင္းျပည္သူ႔ပါတီ မွ ကမာ႐ြတ္မဲဆႏၵနယ္ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရဲႏိုင္ေအာင္ ကေျပာသည္။

ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ၊ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူမ်ား၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေလ့လာေစာင့္ၾကည္သူမ်ားက ေကာ္မရွင္သည္ ႀကိဳတင္မဲေပးမႈ ကာလေ႐ြးေကာက္ပြဲအႀကိဳကာလတြင္ စနစ္မက်ခဲ့ဟု ေျပာဆိုသည့္တိုင္တစ္စုံတစ္ရာ တုန႔္ျပန္မႈမရွိေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ ကေ႐ြးေကာက္ပြဲႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ထုတ္ျပန္ခ်က္ ထုတ္ျပန္ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ုံးက ျပန္လည္တုန႔္ျပန႔္ခဲ့သည္။
ျပင္ဆင္ခ်ိန္ ေလးႏွစ္ေက်ာ္ကာလ ရခဲ့ပါလွ်က္ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္ ျပင္မႈအားနည္းခဲ့ေၾကာင္းအပါအဝင္ အခ်က္ ၇ ခ်က္ပါေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို တပ္မေတာ္ကထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼ႐ုံး၏ တုန႔္ျပခ်က္တြင္ ႀကိဳတင္မဲကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အျငင္းပြားမႈမ်ားသည္ ၂၀၁၀ ၊ ၂၀၁၅ ၊ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား တြင္ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည့္ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုသာျဖစ္ၿပီးႀကိဳတင္မဲ စာအိတ္အရည္အေသြးႏွင့္ မဲပုံး မ်ား၏ အရည္အေသြးကိုလည္း ျပန္လည္စိစစ္ေနေၾကာင္းႏွင့္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကာလတြင္ လူေၾကာင့္အျငင္းပြားမႈမ်ား ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရေၾကာင္း ႏိုဝင္ဘာ ၄ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ုံးေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးက သတင္းေထာက္မ်ားကိုေျပာၾကားခဲ့သည္။

မည္သို႔ဆိုေစ ႀကိဳတင္မဲေပးခဲ့မႈမ်ားစနစ္မက်ခဲ့ျခင္းသည္ ႏိုဝင္ဘာ ၈ ရက္ေ႐ြးေကာက္ပြဲအေပၚသက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိလာႏိုင္ၿပီး ထြက္ေပၚခဲ့ေသာေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကိုႏိုင္ငံေရးပါတီတခ်ိဳ႕၏ေစာဒကတက္မႈမ်ားအပါအဝင္ေ႐ြးေကာက္အႀကိဳကာလအျငင္းပြားဖြယ္အျဖစ္အပ်က္မ်ားအတြက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကတာဝန္ယူရေတာ့မည့္ျဖစ္သည္။

သတင္းေဆာင္းပါး-စံေတာ္ခ်ိန္ဒစ္ဂ်စ္တယ္သတင္းအဖြဲ႕