ဆရာဝန္ေျပာၾကား က်န္းမာေရးစကား

ဦးေႏွာက္အေျမႇးပါးေရာင္တဲ့အုပ္စုျဖစ္တဲ့ (Neisseria Meningitdis) ကူးစက္ျမန္ ဦးေႏွာက္အေျမႇးေရာင္လို႔ေခၚၿပီး ဗက္တီးရီးယားပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားပါတယ္။ ျဖစ္ရင္လည္း အရမ္းျမန္တယ္။ ေသရင္လည္း အရမ္းျမန္တယ္။ အျဖစ္အမ်ားဆုံး ရာသီဥတုရယ္လို႔ မရွိေပမယ့္ အျဖစ္မ်ားတာက ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားတဲ့အခ်ိန္အခါမ်ိဳးေတြမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အသက္႐ႉလမ္းေၾကာင္းကတစ္ဆင့္ ကူးတာဆိုေတာ့ လူထူထပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ ေရာဂါပိုးကပ်ံ႕ႏွံ႔တတ္ပါတယ္။ သူက ဖ်ားမယ္၊ သတိလစ္မယ္၊ တက္မယ္၊ သူရဲ႕အုပ္စုက ျဖစ္တာအရမ္းျမန္တယ္။ မနက္ကအေကာင္းႀကီး ညေနေသသြားၿပီ။ အရမ္းဆိုးၿပီး အရမ္းျမန္တယ္။ ကာကြယ္ေဆးရွိတယ္။ ကာကြယ္ေဆးက အစိုးရထိုးေပးတဲ့အထဲေတာ့...

ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါကာကြယ္ေဆး (Filiariasis)

ကမၻာေပၚမွာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၈၀ ေက်ာ္မွာ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါျဖစ္ပြားေနၿပီး လူဦးေရ သန္းေပါင္း ၁၁၀၀ ခန္႔ ကူးစက္ႏိုင္ကာ ေရာဂါကူးစက္သူ သန္း ၁၂၀ ကူးစက္ခံရၿပီး သန္း ၄၀ ေက်ာ္မွာ ကိုယ္လက္အဂၤ gခ်ိဳ႕ယြင္းကာ ၂၅ သန္းေက်ာ္မွာ ေရမုတ္ႀကီးကာ ၁၅ သန္းမွာ ေျခလက္ေရာင္ရမ္းေရာဂါခံစားေနရပါတယ္။ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါဟာ ျခင္ကတစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါျဖစ္တယ္။ ေရာဂါရွိတဲ့ ျခင္ "မ"ကိုက္ၿပီး က်န္းမာသူတစ္ဦးထံ ထပ္မံကိုက္ျခင္းျဖင့္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားတယ္။...

ပါေမာကၡေဒါက္တာစမ္းဦးႏွင့္ေတြ႕ဆုံျခင္း

စီမံကိန္းအသြင္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္သြားမည့္ အတက္ေရာဂါစီမံခ်က္အေၾကာင္း အတက္ေရာဂါသည္ စိတ္ေရာဂါမဟုတ္ဘဲ ဦးေႏွာက္ႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာေရာဂါတစ္မ်ိဳးသာျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။ လူမႈဝန္းက်င္တြင္ ႐ုတ္တရက္ အတက္ေရာဂါေဝဒနာျဖစ္ေပၚလာပါက အေရးေပၚျပဳစုမႈအပိုင္း၌ အသိပညာအားနည္းမႈရွိေနသကဲ့သို႔ အတက္ေရာဂါေဝဒနာရွင္မ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ားလည္း ယေန႔အခ်ိန္အထိရွိေနသည္ဟု သိရသည္။ အ႐ြယ္မေ႐ြးျဖစ္ပြားႏိုင္ေသာ အတက္ေရာဂါႏွင့္ပတ္သက္၍သိထားသင့္သည့္အရာမ်ား၊ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO) တို႔လုပ္ေဆာင္ေနေသာ အတက္ေရာဂါစီမံခ်က္အေၾကာင္းကို ႏွစ္ပိုင္းခြဲ၍ စံေတာ္ခ်ိန္သတင္းစာက ေဖာ္ျပသြားမည္ျဖစ္ပါသည္။ ယခုတစ္ပတ္တြင္ အတက္ေရာဂါစီမံခ်က္ လုပ္ေဆာင္ေနမႈမ်ားကို ရန္ကုန္ျပည္သူ႕ေဆး႐ုံႀကီး ဦးေႏွာက္ႏွင့္အာ႐ုံေၾကာေဆးကုသဌာန ပါေမာကၡ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတက္ေရာဂါစီမံခ်က္မွ စီမံခ်က္မန္ေနဂ်ာ ေဒါက္တာစမ္းဦးႏွင့္ စံေတာ္ခ်ိန္က ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းမႈမ်ားကို...

ဆရာဝန္ေျပာၾကား က်န္းမာေရးစကား

နားၾကပ္တစ္ခုကို မၽွေဝသုံးျခင္းအႏၲရာယ္ နားၾကပ္တစ္ခုတည္းကို လူေပါင္းစုံသုံးရင္ ေရာဂါကူးႏိုင္ပါတယ္။ အခုေခတ္မွာ နားၾကပ္ေလးကိုတပ္ၿပီး သီခ်င္းနားေထာင္ၾကတယ္။ ဘယ္လိုေျပာမလဲဆိုရင္ သြားပြတ္တံလိုပါပဲ။ သြားပြတ္တံကို ကိုယ္တိုင္ပဲသုံးတာ ေကာင္းပါတယ္။ သူမ်ားသြားပြတ္တံယူၿပီး သြားတိုက္ရင္ မေကာင္းသလိုပါပဲ။ နားၾကပ္က မသိလို႔ယူတပ္မိရင္လည္း ယူတပ္မိမွာေပါ့။ နားၾကပ္ကို လူစုံသုံးတာ မေကာင္းဘူးဆိုတဲ့ေနရာမွာ အသုံးျပဳသူမွာ ဘာေရာဂါရွိေနမလဲဆိုတာမသိႏိုင္ပါဘူး။ နာတာရွည္ နားျပည္ယိုတာမ်ိဳးရွိသူလား၊ နားထဲမွာ မႈိစြဲေနတဲ့သူလားဆိုတာ ကိုယ္မသိဘူးေလ။ နားထဲမွာ မႈိစြဲေနတဲ့လူက ယူတပ္လိုက္ရင္ ကိုယ့္နားလည္း မႈိစြဲသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ နားၾကပ္တစ္ခု ဘယ္ေလာက္မွေပးရတာလည္းမဟုတ္ပါဘူး။...

အ႐ိုးႏုေရာင္ၿပီး ပုပ္သြားႏိုင္သည့္ နားေနာက္ေၾကာျဖတ္ျခင္း

မၾကာေသးမီက ေသြးတိုးေရာဂါအပါအဝင္ အျခားေရာဂါမ်ားလည္း ေပ်ာက္ကင္းသည္ဟူ၍ နား၏ေနာက္ဘက္အေၾကာကို ဘလိတ္ဓားျဖင့္ အစိမ္းလိုက္ခြဲသည့္ အယူအဆမွား ျဖစ္စဥ္တစ္ခု လူမႈကြန္ရက္ေပၚတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ အၾကားအာ႐ုံတစ္ခုလုံး၏ အဓိကက်ေသာနားတြင္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားစြာျဖစ္ေပၚႏိုင္သည့္ အေျခအေန၊ နာတာရွည္ေရာဂါမ်ား၏ ေနာက္ဆက္တြဲမ်ားေၾကာင့္ နားအၾကားအာ႐ုံထိခိုက္သည့္အေျခအေနမ်ားကို နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္း၊ ဦးေခါင္းႏွင့္လည္ပင္းေရာဂါပညာဌာန ေဆးတကၠသိုလ္(၁)ရန္ကုန္မွ ပါေမာကၡေဒါက္တာခင္လွလွႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္ - "နားအျပင္ဘက္ ခြဲလိုက္ၿပီး ေသြးထြက္သြားရင္ ေသြးတိုးေပ်ာက္တယ္ဆိုတာဟာ လုံး၀မဟုတ္ပါဘူး။...

ဆရာဝန္ေျပာၾကား က်န္းမာေရးစကား

အတက္ေရာဂါရွိတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ စိတ္ဖိစီးမႈ၊ စိုးရိမ္ပူပန္မႈနဲ႔အလုပ္ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္မႈတို႔က အတက္ေရာဂါကို လႈံ႔ေဆာ္ႏိုင္လို႔ ပုံမွန္လႈပ္ရွားသြားလာေနရင္း အလြန္ပင္ပန္းလာလို႔ တက္ခ်င္သလို ခံစားရမယ္ဆိုရင္ ဂ႐ုျပဳအနားယူသင့္ပါတယ္။ အိပ္ေရးပ်က္ခံျခင္း၊ ေကာင္းမြန္စြာ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊ အစားပုံမွန္မစားျခင္းတို႔က တက္ျခင္းကို လႈံ႔ေဆာ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ အိပ္ခ်ိန္ပုံမွန္ထားပါ။ အိပ္ေရး၀ေအာင္အိပ္ပါ။ အစားပုံမွန္စားပါ။ တီဗြီဂိမ္း အလြန္အကၽြံကစားျခင္း၊ စူးရွတဲ့ (Disco light)ေတြေအာက္မွာ ၾကာျမင့္စြာေနျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ရပါမယ္။ အရက္အလြန္အကၽြံ ေသာက္ျခင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစတတ္ေသာ ေဆးဝါးမ်ားသုံးစြဲျခင္းျဖင့္ အတက္ေရာဂါကုေဆးေတြရဲ႕အာနိသင္ကို ေျပာင္းလဲေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ပိုမိုတက္ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြဆိုရင္...

သားဖြားမီးယပ္အထူးကုဆရာဝန္ႀကီး တြဲဖက္ပါေမာကၡ ေဒါက္တာစိုးလြင္ႏွင့္ေတြ႕ဆုံျခင္း

"အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ တန္ေဆးလြန္ေဘး အေရးေပၚသေႏၶတားေဆး" "တစ္ခုစိတ္ပူစရာရွိတာက တစ္ခါတေလ ပ်ိဳ႕အန္တက္ေတာ့ ဒီေဆးေသာက္ၿပီး ႏွစ္နာရီအတြင္း အန္သြားရင္ လုံး၀ကာကြယ္မႈမရွိေတာ့ဘူး။ ျမန္ျမန္ျပန္ေသာက္ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက မၾကာခဏေသာက္ရင္ ရာသီခြင္ေတြမွာ ေနာက္ဆုတ္တတ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ လစဥ္ရာသီအခ်ိန္မွန္လာေနတဲ့ မိန္းကေလးဟာ ရာသီေတြ ေနာက္ဆုတ္သြားတတ္တယ္။" ရည္မွန္းခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ရွင္သန္ေနၾကေသာ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းတြင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္မယူလိုသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ သေႏၶတားေဆးမ်ားသည္ မ်ားစြာအဓိကက်လ်က္ရွိသည္။ ထိုကဲ့သို႔ သေႏၶတားေဆးမ်ိဳးစုံ ေပၚေပါက္လာေသာ္လည္း ေမြးကင္းစကေလးငယ္ စြန္႔ပစ္မႈမ်ားကို မၾကာခဏေတြ႕ေနရသည္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ အေရးေပၚသည့္အခ်ိန္တြင္...

မႏၲေလးအေထြေထြေရာဂါကုေဆး႐ုံႀကီးတြင္ ၄၂ ဦးေျမာက္ ေက်ာက္ကပ္အစားထိုး လဲလွယ္ကုသမႈ ေအာင္ျမင္

မႏၲေလး၊ ဒီဇင္ဘာ-၁၄ မႏၲေလး အေထြေထြေရာဂါကုေဆး႐ုံႀကီး ဆီးႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ခြဲစိတ္ကုဌာန၊ ေဆးတကၠသိုလ္(မႏၲေလး)ႏွလုံးခြဲ စိတ္ကုပညာဌာန၊ ေမ့ေဆးပညာဌာန၊ ေရာဂါေဗဒတို႔မွ ဆရာဝန္ႀကီးမ်ားပူးေပါင္း၍ ၄၂ ဦးေျမာက္ ေက်ာက္ကပ္အစားထိုးလဲလွယ္ကုသမႈကို ဒီဇင္ဘာ ၁၃ ရက္ နံနက္ ၉ နာရီခြဲက မႏၲေလးအေထြေထြေရာဂါကုေဆး႐ုံႀကီးတြင္ ေဆာင္႐ြက္ရာ နံနက္ ၁၁ နာရီ ၃၅မိနစ္တြင္ ေအာင္ျမင္စြာ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ၄၂ ဦးေျမာက္ ေက်ာက္ကပ္အစားထိုးလဲလွယ္ကုသမႈတြင္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီး၍ ေဆးကုသမႈခံယူေနေသာ ေမာင္ေဇာ္ငယ္ခ်စ္(၂၉)ႏွစ္၏ ေက်ာက္ကပ္ကို အလႉရွင္၏ေက်ာက္ကပ္ႏွင့္...

ဆရာဝန္ေျပာၾကား က်န္းမာေရးစကား

  အခုေဆာင္းဝင္လာၿပီ။ ေအးလာၿပီ။ ႏိုဝင္ဘာလကုန္ကတည္းက ေအးေနပါၿပီ။ အဲဒီေတာ့ ရာသီေျပာင္းတုပ္ေကြးလို႔ေခၚတဲ့ Seasonal Influenza ဝင္ပါလိမ့္ဦးမယ္။ H1N1 ဟုတ္ခ်င္မွဟုတ္မယ္။ ဟုတ္ဖို႔လည္းမ်ားတယ္။ သူကရွိၿပီးၿပီ။ သူကမိုးလယ္မွာဝင္ခ်သြားၿပီးၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ က်န္ေနတယ္။ က်န္းမာေရးဌာနကေတာ့ ဝန္ထမ္းေတြကို ကာကြယ္ေဆးေတြထိုးေပးေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရာသီဥတုေအးၿပီဆိုတာနဲ႔ Seasonal Influenza ဟုတ္ခ်င္မွဟုတ္မွာပါ။ H5N1 ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ H7N9 ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ မိုးယြန္းႀကီးတို႔၊ အင္းေတာ္ႀကီးတို႔မွာ ေဆာင္းခိုငွက္ေတြလာၿပီ။ ေဆာင္းခိုငွက္ေတြလာရင္ H7N9...

ဒီဇင္ဘာ ၁၁ရက္မွ ၂၀ရက္အထိ ထိုးႏွံေပးေနသည့္ ျပည္သူလူထုအေျချပဳ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ကာကြယ္ေဆးအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ “ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဘယ္ေရာဂါအေျခအေနမ်ိဳးမွာမဆို လကၡဏာရွိေနေသးရင္ မထိုးပါနဲ႔။ နားကိုက္ေနတယ္၊ ျပည္ယိုေနတယ္ဆိုတာမ်ိဳး...

  ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ထိုးႏွံေပးျခင္းလုပ္ငန္းကို ေက်ာင္းအေျချပဳကာကြယ္ေဆးထိုးအစီအစဥ္ႏွင့္ ျပည္သူလူထုအေျချပဳကာကြယ္ေဆးထိုးအစီအစဥ္ဟု ႏွစ္ပိုင္းခြဲ၍ တစ္ႏိုင္ငံလုံးတြင္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိသည္။ ႏိုဝင္ဘာ ၁၅ရက္မွ ၂၃ရက္အထိ ေက်ာင္းအေျချပဳကာကြယ္ေဆးထိုးအစီအစဥ္ကို ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၿပီး ယခုဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္မွ ၂၀ရက္အထိ ျပည္သူလူထုအေျချပဳကာကြယ္ေဆးထိုးအစီအစဥ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိသည္။ ေက်ာင္းအေျချပဳ ကာကြယ္ေဆးထိုးအစီအစဥ္တြင္ ကေလးဦးေရ ၈ ဒသမ ၆သန္းခန္႔အနက္ ၈ ဒသမ ၃ သန္းခန္႔ကို ထိုးႏွံေပးႏိုင္ခဲ့သည္ဟုသိရသည္။ ယခုအစီအစဥ္တြင္ အသက္ကိုးလမွ ငါးႏွစ္အထိ ကေလးငယ္မ်ား၊ (၁၅)ႏွစ္အထိ ေက်ာင္းမေနေသာ...